آغاز : جل جلالك و تعالى شأنك اللهم تعزت فى وحدانية ذاتك . براى ديگر گزارش‌هاى آن حديث - كميليه بخش عرفان . ذريعه 13 / 197 « شرح حديث الحقيقه » ؛ اعلام 2 / 1394 ؛ طبقات 13 / 765 . اشكورى ، احيا 1 / 175 ؛ اشكورى - مرعشى 4 / 301 ، همانجا 6 / 122 ، همانجا 17 / 236 ؛ دانشگاه 13 / 3207 ؛ سپهسالار 3 / 210 ؛ مجلس 35 / 370 . * انوار العلوم . از محيى الدين توفيق گيلانى ( جيلانى ) فرزند حسين ، به نام محمد شاه ( 1250 - 1264 ق ) ، در صفر 1253 ق ، در 1 « مقدمه » و 8 « فن » هريك در چند « فصل » : مقدمه در فضيلت علم ، فن 1 - منطق ، 2 - امور عامه ، 3 - طبيعى ، 4 - ربوبى ، 5 - الهى ، 6 - پيامبرى ، 7 - امامت ، 8 - معاد . آغاز ، بر ضماير ارباب كياست و خاطر اصحاب فراست پوشيده نماند . كتابدارى ش 18 / 147 - 148 . * انيس الموحدين . نام نگارنده در نسخهء 2071 دانشگاه پاك شده است . پيش از 1256 ق كه تاريخ آن نسخه است . در 1 « مقدمه » و 15 « باب » : باب 1 - در مراتب خودشناسى ، 2 - مراتب خداشناسى ، 3 - موجبات هلاك بدن و روح ، 4 - بطلان مذهب يهود ، نصارا ، و مجسمه ، 5 - بدا ، 6 - اقوال دانشمندان اماميه در بدا ، 7 - قضا و قدر ، 8 - بطلان مذهب جبرى ، 9 - شهاب ( شبهات ) ابليس ، 10 - جواب آن ، 11 - شرح اسماء الله ، 12 - عظمت صنع و آثار خداوند ، 13 - ممالك خداوند و عالم ملكوت ، 14 - ملائكة و اصناف سكان عالم علوى و سفلى ، 15 - احوال مؤمنين . آغاز : زيباترين كلامى كه گلچينان بوستان حدايق معرفت . نسخه‌ها 2 / 742 ( 1 نسخه ) . دانشگاه 8 / 697 ؛ دايرة المعارف 1 / 28 سلطانى . * اوصاف مردم . بابا افضل - اقسام مردم . * ايجاز الحكمه . ناشناسى شايد از سدهء 12 ق به آن سو . گفتارى است فلسفى . كلامى ، بخشبندى نشده ، با سربندهاى درخور : در اثبات واجب الوجود ، دليل بر بطلان دور ، برهان بر بطلان تسلسل ، واجب الوجود ، در بيان آنكه عالم قديم است يا نه ، در بيان تقدم و حادث و قديم ، تقسيم موجودات ، آغاز : حمد له . بدانكه اين مختصرى است در علم حكمت ، مبين و مبرهن به حيثيتى كه هيچ منتهى از اين مسايل درنگذرد . . . و اين رساله را ايجاز الحكم نام نهاده شد . نسخه‌ها 2 / 743 ( 1 نسخه ) « ايجاز الحكمه » . دايرة المعارف ش 4 / 337 عكس از سدهء 11 ق ، از نسخهء عاملى تبريز ش . 339 ، همانجا ش 5 / 423 عكس ، مكررش پيشين ؛ مجلس 15 / 37 . آغاز بسيار نزديك به نمونه به نام « ايجاز الحكمه » . * ايجاز الحكمه . محمد باقر عراقى . پيش از 1070 ق كه تاريخ نسخه است . در خداشناسى به روش فيلسوفان . آغاز : الحمد لله الذى انزل الكلام معقولا و لم يجعله مبهما . . . بعد ، چون ناگزير است اعتقاد به